177 Vaccine ngừa bệnh sốt rét lần đầu tiên được dùng trên diện rộng – Nhưng tại sao bây giờ mới có? mới nhất

Sốt rét đã xuất hiện từ thời xa xưa và vẫn là một trong những căn bệnh nguy hiểm nhất đối với con người, đặc biệt là trẻ nhỏ. Mới đây, các nhà khoa học đã đạt được bước đột phá lớn khi chính thức cho ra đời loại vắc-xin sốt rét đầu tiên.

Vắc-xin sốt rét là một “thời khắc lịch sử” của y học thế giới.

Trẻ em ở khắp mọi nơi Châu phi Họ sẽ được tiêm phòng bệnh sốt rét – lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại. Sau hơn một thế kỷ nỗ lực nghiên cứu của vô số nhà khoa học trên thế giới, đây là một dấu mốc vô cùng quan trọng và được coi là một trong những thành tựu vĩ đại nhất của y học hiện đại.

Vắc-xin phòng bệnh sốt rét "lảng tránh" Người rất lâu (Ảnh: Internet).
Vắc-xin sốt rét trong một thời gian rất dài “tránh” đến người dân (ảnh: Internet).

Đây được gọi là vắc-xin sốt rét đầu tiên “RTS, sẽVà nó đã được công nhận là có hiệu quả từ năm 2015. Một số khu vực ở châu Phi như Ghana, Kenya và Malawi đã thí điểm loại vắc xin này và lần lượt cho kết quả thành công. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã quyết định rằng việc triển khai rộng rãi có thể tiếp tục trên khắp Châu Phi, đặc biệt là ở những khu vực lan truyền bệnh sốt rét nghiêm trọng.

Sự kiện này đặc biệt đến mức Tổng giám đốc WHO, Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus đã tuyên bố rằng đó là “Một khoảnh khắc lịch sử”. “Vắc-xin sốt rét cho trẻ em được chờ đợi từ lâu là một bước đột phá đối với khoa học, sức khỏe trẻ em và kiểm soát bệnh sốt rét. Nó có thể cứu sống hàng chục ngàn trẻ em mỗi năm.”

Bệnh sốt rét nguy hiểm như thế nào?

Sốt rét là bệnh do muỗi truyền rất nguy hiểm đối với con người (Ảnh: Internet).
Sốt rét là bệnh do muỗi truyền rất nguy hiểm đối với con người (Ảnh: Internet).

Sốt rét là bệnh truyền nhiễm do ký sinh trùng gây ra. Vòng đời của ký sinh trùng trong cơ thể người trải qua nhiều giai đoạn, và cơ thể muỗi chính là vật mang mầm bệnh. Khi ở trong máu của chúng ta, ký sinh trùng sốt rét xâm nhập vào các tế bào hồng cầu và phá hủy chúng, gây thiếu máu trầm trọng và có thể tử vong.

Dù đã có nhiều biện pháp truyền thống trong phòng và điều trị sốt rét như giăng mùng, nằm màn, hóa chất diệt côn trùng, nhưng vắc xin vẫn là “mảnh ghép” quan trọng lâu nay thiếu vắng. Vì vậy, bệnh vẫn hoành hành ở những vùng kém phát triển về kinh tế và y tế.

Ngay cả cơ thể con người cũng phải nhiễm ký sinh trùng sốt rét nhiều lần trong một thời gian dài mới có khả năng miễn dịch tự nhiên với nó và sau đó mới giảm nguy cơ mắc bệnh nặng. Bệnh sốt rét hầu như có ở khắp nơi trên thế giới, nhưng thiệt hại lớn nhất là ở châu Phi: năm 2019, hơn 260.000 trẻ em chết vì sốt rét ở châu lục này.

Sốt rét có triệu chứng ớn lạnh khắp người khi sốt (Ảnh: Internet).
Sốt rét có triệu chứng ớn lạnh khắp người khi sốt (Ảnh: Internet).

Vắc-xin sốt rét hoạt động như thế nào?

Có hơn 100 loài ký sinh trùng sốt rét, trong đó loài phổ biến nhất và nguy hiểm nhất được gọi là sốt rét ở Châu Phi. Plasmodium falciparumĐó cũng là mục đích của vắc-xin RTS, sẽ Mục tiêu. Kết quả từ một thử nghiệm năm 2015 cho thấy vắc-xin có thể ngăn ngừa khoảng 40% trường hợp mắc bệnh sốt rét, 30% trường hợp nghiêm trọng và giảm số trẻ em cần truyền máu vì căn bệnh này.

Vắc xin phòng sốt rét RTS, S (ảnh: Internet).
Vắc xin phòng sốt rét RTS, S (ảnh: Internet).

Tuy nhiên, vẫn còn một số vướng mắc khi sử dụng loại vắc xin này trong thực tế, vì phải tiêm đủ 4 liều mới đạt hiệu quả, trong đó 3 mũi đầu tiêm vào lúc trẻ 5, 6, 7 tháng tuổi (cách nhau). 1 tháng), lần nhắc lại cuối cùng được thực hiện vào khoảng 18 tháng tuổi.

Tại sao vắc-xin sốt rét mất quá nhiều thời gian?

So với tốc độ phát triển vắc-xin COVID-19 “nhanh kỷ lục” mà chúng ta đang thấy, nhiều người sẽ thắc mắc: tại sao bây giờ chỉ có vắc-xin sốt rét?

Ký sinh trùng sốt rét sống bên trong hồng cầu (Ảnh: Internet).
Ký sinh trùng sốt rét sống bên trong hồng cầu (Ảnh: Internet).

Lý do là ký sinh trùng sốt rét là một sinh vật phức tạp hơn nhiều so với vi rút gây ra COVID-19. Đặc biệt, chúng còn có khả năng thoát khỏi hệ thống miễn dịch của con người nên cơ thể phải tiếp xúc nhiều lần với sốt rét để kích hoạt miễn dịch, nhưng điều này chỉ rất hạn chế.

Ký sinh trùng sốt rét có vòng đời phức tạp, đi qua hai loài khác nhau là người và muỗi, khi vào cơ thể chúng ta nó cũng chuyển hóa thành nhiều dạng ký sinh trùng khác nhau trong tế bào gan và hồng cầu. Đây cũng là yếu tố gây khó khăn cho việc phát triển vắc-xin phòng bệnh sốt rét.

Các dạng khác nhau của ký sinh trùng sốt rét trong vòng đời của nó (Ảnh: Internet).
Các dạng khác nhau của ký sinh trùng sốt rét trong vòng đời của nó (Ảnh: Internet).

Ngay cả vắc-xin RTS, sẽ Nó cũng chỉ nhắm vào dạng bào tử của ký sinh trùng—tức là giai đoạn sau khi nó xâm nhập vào máu từ muỗi và trước khi đến gan. Do đó vắc-xin chỉ có hiệu quả 40%. Tuy nhiên, đây vẫn là một thành tựu to lớn và đặt nền móng cho những loại vắc-xin mạnh hơn có thể được sản xuất trong tương lai.

Các chuyên gia cũng lưu ý vắc xin không thể thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng chống sốt rét khác như ngủ màn, diệt muỗi. Vắc xin cũng sẽ không được sử dụng bên ngoài Châu Phi vì nó không chống lại các loại ký sinh trùng khác phổ biến bên ngoài Châu Phi.

Mời các bạn xem thêm các bài viết liên quan của BlogAnChoi:

  • 6 quan niệm sai lầm về sốt xuất huyết – “đổi mới” Không nên xem nhẹ bệnh tật!
  • Thuốc đặc trị COVID-19: hy vọng thành hiện thực!

Theo dõi BlogAnChoi mỗi ngày để cập nhật nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

xem thêm
thu cung covid 19 11

Hướng dẫn của CDC Hoa Kỳ: Phải làm gì với thú cưng bị nghi ngờ hoặc đã xác nhận nhiễm COVID-19?

Có nên cách ly vật nuôi nhiễm virus gây bệnh COVID-19 như con người? Những biện pháp phòng ngừa nào cần được thực hiện trong việc chăm sóc chúng để ngăn chúng lây nhiễm sang người? Dưới đây là hướng dẫn của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) về vấn đề này.